Inside Telepharmacy เจาะลึกเภสัชกรรมทางไกล

ระบบเภสัชกรรมทางไกล (Telepharmacy) มีแพลตฟอร์มทั้งส่วนหน้าบ้าน (Front End) ที่ให้เภสัชกรสื่อสารกับผู้ป่วยได้หลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะผ่าน Line Official Account หรือ Mobile Application และ ส่วนหลังบ้าน (Back End) ที่มีรูปแบบ Web Application ที่สามารถออกแบบให้ตรงกับความต้องการในการใช้งานของทีมงานเภสัชกร โดยเราสามารถประยุกต์เทคโนโลยีดิจิทัลที่เราเห็นอยู่ในปัจจุบันมาใช้งานด้วยได้ เช่น Chat, Chat Bot, VDO Call เป็นต้น และเราสามารถพัฒนาระบบเภสัชกรรมทางไกลไปใช้ในเนื้อหาที่แตกต่างกัน ทั้งการให้คำปรึกษาการใช้ยากับผู้ป่วยโควิด หรือผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง การแนะนำการใช้ยาสำหรับการส่งยาไปรษณีย์ หรืออาจจะเป็นการสร้างระบบการให้คำปรึกษาเรื่องยาไปยังโรงพยาบาลเครือข่าย เพื่อให้การให้คำปรึกษาด้านยาทางไกลเป็นไปได้อย่างราบรื่น และทำให้ผู้ป่วยมีประสบการณ์ที่ดีในการใช้ระบบเภสัชกรรมทางไกล

ระบบเภสัชกรรมทางไกล (Telepharmacy) เป็นระบบที่มีการพูดถึงกันมากท่ามกลางการปรับตัวทางด้านดิจิทัล และเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เภสัชกรเข้าถึงผู้ป่วยได้เป็นอย่างดี ตอบรับกับนโยบายภาครัฐทั้งในส่วนของการลดความแออัดที่โรงพยาบาลและการส่งยาไปรษณีย์ เราจะมาทำความเข้าใจในระบบเทคโนโลยีดิจิทัลที่ส่งเสริมการทำงานเภสัชกรรมทางไกลกัน

Telepharmacy Platform ระบบแพลตฟอร์มเภสัชกรรมทางไกล แบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ

1. Front End ระบบหน้าบ้าน มีระบบแพลตฟอร์มรูปแบบ Application ในรูปแบบ Line Official Account หรือ Mobile Application ซึ่งเป็นส่วนที่เชื่อมต่อกับผู้ป่วยหรือประชาชนที่สนใจปรึกษาเรื่องยากับทีมเภสัชกร

2. Back End ระบบหลังบ้าน มีระบบแพลตฟอร์มรูปแบบ Web Application เป็นส่วนที่ทีมเภสัชกรทำการเข้าระบบผ่านโปรแกรมที่ออกแบบไว้ และเป็นรูปแบบความปลอดภัย (security) ในการใช้งานแพลตฟอร์มด้วย

แพลตฟอร์มที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับระบบเภสัชกรรมทางไกลในส่วนของ Front End จะประกอบด้วย 2 รูปแบบใหญ่ ๆ คือ

1. Line Official Account (LineOA) เป็น Application ที่มีการใช้กันอย่างแพร่หลาย ผู้ป่วยมีประสบการณ์ในการใช้ Line กันเป็นอย่างดี ทำให้เราสามารถออกแบบกิจกรรมต่าง ๆ ให้ตอบรับกับความคุ้นเคยของผู้ป่วย และผู้ป่วยสามารถใช้งาน Application ได้ง่าย มี UX หรือ User Experience กล่าวคือผู้ป่วยมีประสบการณ์ด้านความรู้สึกที่ตอบสนองต่อการใช้งานระบบเภสัชกรรมทางไกลได้เป็นอย่างดี แต่มีข้อจำกัดในด้านความปลอดภัยของข้อมูล ที่เราต้องหาระบบมารองรับเพื่อปิดช่องโหว่ของการใช้งาน LineOA

2. Mobile Application เป็น Application ที่สามารถถูกออกแบบได้ตามที่เราต้องการ ด้วยการเขียนโปรแกรมให้สอดคล้องกับกิจกรรมหรือฟังก์ชันที่ตอบโจทย์ผู้ป่วย และสามารถออกแบบให้ผู้ป่วยมีประสบการณ์ในการใช้โปรแกรมได้หลายหลาย ที่สำคัญคือ ระบบมีความปลอดภัยที่สูงเนื่องจากเป็นการออกแบบโดยที่เราใช้แพลตฟอร์มของเราเอง อย่างไรก็ตาม การพัฒนาระบบ Mobile Application ต้องใช้เงินลงทุนค่อนข้างสูง และผู้ป่วยต้องมีทักษะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (Digital Literacy) ที่ดี จึงจะทำให้การใช้ Mobile Application ตอบโจทย์เรื่องการให้คำปรึกษาเรื่องยาได้จริง

เทคโนโลยีที่นำมาใช้ประยุกต์ใช้กับแพลตฟอร์ม มีความหลากหลายขึ้นอยู่กับความพร้อมของแพลตฟอร์ม โดยเทคโนโลยีที่น่าสนใจ คือ

Chat เป็นระบบการโต้ตอบระหว่างผู้ป่วยกับเภสัชกร ในการสอบถามปัญหาเรื่องการใช้ยา ซึ่งเราสามารถออกแบบให้มีการบันทึกการโต้ตอบนี้ได้ด้วย

Chat Bot เป็นระบบคอมพิวเตอร์ที่ช่วยตอบคำถามแทนเภสัชกร ทั้งในรูปแบบ ข้อความ, ภาพ, Infographic, VDO clip หรือเนื้อหาใด ๆ ที่สามารถใส่เข้าไปในระบบได้

VDO Talk เป็นการโต้ตอบทาง VDO ที่ช่วยให้ผู้ป่วยและเภสัชกรสามารถสื่อสารกันได้ชัดเจนขึ้น สามารถอธิบายตัวยาหรือตรวจสอบรายการยาได้อย่างถูกต้อง และเภสัชกรสามารถอธิบายการใช้ยาได้เป็นรูปธรรมและชัดเจนยิ่งขึ้น

แนวทางในการใช้เภสัชกรรมทางไกลในงานบริการและบริบาลเภสัชกรรมมีหลากหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ เช่น ปัญหาหรือ Pain Point ที่แท้จริง บริบทของโรงพยาบาล ข้อได้เปรียบ หรือข้อจำกัดที่มี เป็นต้น ดังตัวอย่าง

การให้คำปรึกษาการใช้ยากับผู้ป่วยโควิด เป็นการให้คำปรึกษาเรื่องการใช้ยา เช่น ข้อมูลยา ขนาดการใช้ยา อาการข้างเคียง เป็นต้น

การให้คำปรึกษาการใช้ยากับผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคอ้วนลงพุง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคถุงลมโป่งพอง และโรคมะเร็ง เป็นต้น

การแนะนำการให้บริการส่งยาทางไปรษณีย์ ไม่ว่าจะเป็น การแนะนำโครงการ ขั้นตอนการส่งยาไปรษณีย์

การพัฒนาระบบดิจิทัลในระบบเภสัชกรรมทางไกลให้ตอบรับกับผู้ป่วยได้ดีนั้น ขึ้นกับนโยบายของโรงพยาบาลหรือกลุ่มงานเภสัชกรรม งบประมาณในการดำเนินงาน ความพร้อมของทีมงานเภสัชกร ความรู้ความเข้าใจด้านดิจิทัลทั้งของเภสัชกรและผู้ป่วย และทัศนคติในการบริหารจัดการระบบเภสัชกรรมทางไกลล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่จะขับเคลื่อนงานเภสัชกรรมทางไกลให้เป็นเครื่องมือที่ดีในการให้คำปรึกษาด้านยาแก่ผู้ป่วย และทำให้เข้าถึงผู้ป่วยได้เป็นอย่างดี รวมทั้งเป็นการสร้างบทบาทของวิชาชีพให้เป็นที่พึ่งด้านยาแก่ผู้ป่วยและประชาชน

ที่มา : eisaipharmroo